Bayılmaya yol açan 8 etken

Bayılma; beynin kan akımının ya da oksijenlenmesinin geçici olarak azalması sonucu gelişen geçici bilinç kaybı olarak tanımlanıyor. Yapılan çalışmalara göre; beyin kan akımının 6-8 saniye durması ya da sistolik (büyük tansiyon) kan basıncının 66 mmhg’nin altına düşmesi bilinç kaybına yol açabiliyor. İşte bayılmaya yol açan etkenler…

Kalp damar hastalıkları

Damar tıkanıklığı, sertliği ve yırtılması gibi yürek damar hastalıkları bayılmanın nedenleri aralarında birincil sırada yer alıyor. Örneğin, yürek damarı tıkandığında kalbin pompalama fonksiyonu bozuluyor ve bunun sonucunda beyindeki kan akımı azalıyor. Bu tablo da bilinç kaybına yol açıyor. Eğer bayılmanın aşağı yatan etkenin yürek kaynaklı olduğu tespit edilemezse hastalık ilerliyor ve yürek krizi gibi hayatı korkutma eden sonuçlar gelişebiliyor.

Bayılmaya yol açan 8 etken

Aritmi, bir diğer deyişle yürek ritminin yamalı olması, bayılmanın en tehlikeli sebeplerinden birini oluşturuyor. İleri yaşta en sık görülen bayılma nedeni ise “ortostatik” denilen ve aniden ayağa kalkmakla veya yatılan yerde doğrulmakla oluşan tansiyon düşüklüğüne tabi bilinç kaybı oluyor. Bunun nedeni ise ileri yaşla birlikte damar sertliği riskinin artması ve çoklu hap kullanımına yan olarak (özellikle idrar söktürücü ilaçlar) ani hareketlerle tansiyonun çarçabuk düşmesi. Dr. Elvan Cevizci Akkılıç bu nedenle ani hareketlerden, bilhassa yataktan aniden kalkmaktan kaçınılması gerektiği uyarısında bulunarak, “Keza idrara sıkışmamalı, bol bol su içilmeli, doktor kullanılan ilaçlar hakkında mutlaka bilgilendirilmeli” diyor.

Refleksler

Ara Sıra hiç ummadığımız reflekslerimiz arada bir de olsa bayılmayla sonuçlanabiliyor. Aksırık, öksürme, matem, idrar yapma, aşırı korku veya art arda atılan kahkahalar gibi uyaranlar beyne giden oksijen miktarını azaltarak bayılmaya niçin olabiliyor. Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, refleks kaynaklı bayılmaların en sık idrar yapma sırasında oluştuğunu belirterek, “Mesela uzun zaman ihtiyacı gidermeyip tuvaleti yakalamak, arkasında dolu bir mesaneyle hızla idrara çıkmak, bilhassa tansiyon düşük olan kişilerde beyine dışarı giden oksijen miktarını azaltıyor. Bunun sonucunda bayılma gerçekleşiyor” diyor.

Bayılmaya yol açan 8 etken

Beyin ve damar tıkanıklıkları

Beyin ve damar tıkanıklıkları bayılmanın önemli nedenlerinden birini oluşturuyor. Bilhassa de büyük damar tıkanıklıklarında gelişiyor bayılmalar. Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, bayılmaya yüzde bakışımsızlık ya da bir taraf kol ve/ya da bacakta güçsüzlük eşlik ediyorsa; pıhtı atması, tıkanıklık, anevrizma veya kanama gibi beyin damar hastalıklarının düşünülmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

Kan şekerinin düşmesi

Hipoglisemi; kan şekerinin, bir diğer deyişle glikoz seviyesinin ideal değerinden daha düşük olması durumu olarak tanımlanıyor. Hipoglisemi sorunu yaşamış diyabet hastalarında bayılma sık görülen bir sorun. Bilinç kaybına hem terleme ve ağız kuruluğu da eşlik ediyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, özellikle kan şekeri düşüklüğünde bayılma ataklarına sık rastlandığına uyarı çekerek, “Bazen kan şekeri düşüklüğü fazla ciddi boyutlarda olup, epileptik nöbete yol açarak bilinç kaybı sebebi olabiliyor” diyor.

Bayılmaya yol açan 8 etken

Zehirlenmeler

Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, solunum yoluyla gelişen zehirlenmelerin de sıklıkla bayılmaya niçin olabildiğine uyarı çekerek, “Bunlar zehirli kimyasal gazlar, evde kullanılan temizleme ürünleri ve boya maddeleri olabiliyor” diyor.

Epilepsi

Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, epilepsinin bayılmanın nispeten sık görülen ve ciddi nedenlerinden biri olduğuna işaret ederek, şöyle devam ediyor: “Bilinç kaybı beyindeki elektriksel deşarj nedeniyle yaşanıyor. Bayılmaya genellikle kollarda ve bacaklarda kasılma ya da atma, dil ısırma, hırıltılı bir solunum ve idrar kaçırma eşlik ediyor. Bilinç kaybı daimi olmasa da, nöbet sırasında maddi kazalardan nedeniyle yaralanmalar ve uzun süreli nöbetlerde; solunum sıkıntısı, hipoksi ve kalpte ritim düzensizliği ile yürek fonksiyon bozukluğu gibi daimi sorunlar gelişebiliyor”

Bayılmaya yol açan 8 etken

İlaçların emrindeki etkileri

Bazı ilaçların bağlı etkileri de bayılmaya yol açabiliyor. böylece bayılma sorunu yaşamış şahısların kullandıkları ilaçların mutlaka teftiş edilmesi gerekiyor. Hastanın öyküsü ve muayene, tanıda en manâlı basamakları oluşturuyor. Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, “Bayılma ataklarından korunmak için ilaç etkileşimleri iyi sorgulanmalı ve diğer bir nedenle hap kullanılacaksa bu ilaçlar hekime mutlaka gösterilmeli” diyor.

Duygusal (emosyonel) gerginlik

Emosyonel, bir diğer deyişle hissi stres kendiliğinden düzelebilecek bir tablo iken bayılma sırasında önemli bir fiziksel travmaya yol açıp, fena sonuçlara yol açabiliyor. Bir yakının ani kaybı nedeniyle oluşan şok ya da herhangi bir durumda büyüyen fazla vesvese ile dehşet gibi etkenlerin tansiyonu düşürmeleri sonucunda beyindeki kan akımı azalınca, bayılma gerçekleşiyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, “Bayılmalarda mutlaka altta yatan başka bir problemin varlığı sorgulanıyor. Herhangi bir sorun saptama edilmezse ‘hissi stres kaynaklı bayılma’ tanısı konuyor” diyor.

Yorum yapın