2021 CFDA Moda Ödülleri’nden en iddialı kırmızı halı görünümleri

İnme, temel olarak iki sebepten olur. Beyin içindeki damarların patlamasına tabi kanamaya yan olabilir. Ancak daha sıklıkla ince beyin damarlarının tıkanmasıyla, o damarın beslediği bölgeye kan akışının kesilmesinden kaynaklanır.

Beyin damarlarının tıkanmasının iki sebebi vardır: Yürek içerisinde oluşan bir pıhtı beyine atar ve içinden geçemeyeceği değin minik bir damara ulaşınca damarı tıkar. Diğer bir nedeni ise beyni besleyen şah damarlarının daralması ve darlığı oluşturan yağlı, kireçli yapıların koparak ileride daha ince damarları tıkamasıdır.

‘YAKIN AKRABANIZ İNME OLDUYSA RİSK ALTINDASINIZ DEMEKTİR’

Şah damarı tıkanıklıkları ateroskleroz dediğimiz hastalıktan nedeniyle olur. Kalp damarı veya üçgenin taban olmayan kenarı damarı tıkanıklıklarından bir farkı yoktur. Genetik yatkınlık en manâlı nedenlerindendir. Yakın akrabalarınızda inme veya yürek krizi geçiren, baypas veya stent olan kişiler varsa risk altındasınız. Sigara, yüksek kan basıncı, şeker hastalığı, obezite, dingin bir yaşam diğer risk faktörleridir.

Maalesef şah damarı darlıkları çoğu zaman hiçbir semptom vermez. İlk belirti inme olabilir. Bir kolunuzun veya bacağınızın, ara sıra ikisinin birdenbire tutmaması, konuşamama, ani körlük inmeye yan oluşur. Ara Sıra bu belirtiler olup kısa sürede düzelir, bu duruma “geçici iskemik saldırı” deriz. Bu hastalara yapılan tetkikler sonucunda şah damarı darlığı saptama edilirse bir an önce stent veya ameliyatla darlık giderilmelidir.

KOLAY TEŞHİS EDİLİYOR

Şah damarı tıkanıklığı kolay teşhis edilebilir bir hastalıktır. Doppler dediğimiz ultrason ile darlık teşhisi ve darlığın derecesi en ince ayrıntısına kadar boyun yüzeyinden görüntülenir. Ancak darlık yüzde 70 ve üzeri ise ameliyat yapmadan mutlaka bir anjiyo görüntülemesi yapılmalıdır. Herzamanki bir anjiyo yapılabileceği gibi, bilgisayarlı tomografi ile sanal bir anjiyo da olabilir. 

Uzmanı sıraladı: İnme hakkında Adan Zye bilinmesi gereken gerçekler

Şah damarı darlıkları da, yürek damar darlıklarında olduğu gibi anjiyo ile stent takılarak ya da ameliyatla çare edilir. Bu ameliyatta yürek baypas ameliyatından ayrı olarak tıkalı damarın ilerisine yeni bir damar dikilerek darlık baypas edilmez. Tıkalı damar açılır, tıkanma temizlenir ve bir yama ile damar genişletilerek dikilir. 

‘ŞAH DAMARI TIKALILARIN YARISINDAN FAZLASINDA YÜREK DAMARI DA TIKALI’

Şah damarı tıkanıklığı giderilirken stent yapılması ameliyata oranla beyne bir parça atması ve işleme emrindeki bir inme gelişmesi açısından daha risklidir. Stentte darlık anjiyo görüntülemesi altında rehber bir telle geçilir. Bu telin üzerinden bir balon ilerletilir ve darlık kısmında şişirilerek darlık açılır. Tüm bu işlemler esnasında darlığı oluşturan ‘plak’ dediğimiz yağ ve kireçten oluşan yapıdan bir tutam koparak ince beyin damarlarına atabilir. Ameliyatta ise damarın darlık olmayan temiz iki bölümünde eğilim kesilir ve darlık yaratıcı kısım açılarak tüm plak temizlenir. Bundan nedeniyle parçacık atma ihtimali fazla düşüktür.

Şah damarı tıkalı şahısların yarısından fazlasında yürek damar tıkanıklığı da vardır. O nedenle hem yürek hastalığını erken tanımlamak ayrıca de şah damarı ameliyatı esnasında yürek krizi geçirme riskini ortadan kaldırmak için bu kişilere ameliyat öncesi yürek anjiyosu yaptırırız. Her ikisini de ameliyat etmemiz gereken bir durum olduğunda hangi taraftaki darlık daha kritikse ve mümkünse öncelikli olarak şah damarı ameliyatı yapmayı seçim ederek iki kademeli operasyon planlarız.

İnme, sonuçları yaşam boyu sakat kalmanıza sebep olacak bir hastalıktır. Şah damar tıkanıklıkları şikayet yaratmayan sinsi hastalıklardır. İyi tarafı, basit ve eziyetsiz tanı koyulabilir. İnme gelişmeden olacağınız bir ameliyatla, yaşam boyu daimi bir sakatlık geçirmeden dinç yaşayabilirsiniz.

Yorum yapın